Chcesz pomóc naszej planecie? Zrób porządek na swoim talerzu. Ograniczenie spożycia mięsa, więcej roślin i realny wpływ na przyszłość świata – tak w skrócie można opisać dietę planetarną. Ten model żywienia łączy troskę o człowieka i planetę w jednym podejściu. Sprawdź, dlaczego ta dieta stała się rewolucyjnym podejściem do odżywiania.
Kto by pomyślał, że nasz sposób żywienia ma olbrzymi wpływ na środowisko. A jednak! Zmieniając nawyki żywieniowe, przyczyniamy się do redukcji emisji gazów cieplarnianych, ograniczenia zużycia ziemi, zapobiegamy marnowaniu żywności i niwelujemy negatywny wpływ jaki mają na środowisko nadmierne zużycie wody i energii.
Ponadto sami czerpiemy korzyści zdrowotne, ponieważ dieta planetarna opiera się głównie na produktach roślinnych, które wspierają organizm i minimalizują ryzyko zachorowania na choroby cywilizacyjne, m.in. otyłość, cukrzycę typu 2 czy nadciśnienie tętnicze.
Czym jest dieta planetarna i jakie są jej główne założenia?
Dieta planetarna, często nazywana dietą dla planety lub dietą przyjazną planecie, to model żywienia, który łączy troskę o zdrowie z dbałością o ekosystem. Została opracowana przez naukowców zrzeszonych w Lancet Commission (komisja EAT-Lancet), a następnie opublikowane w 2019 roku w prestiżowym czasopiśmie medycznym The Lancet.
Jej głównym celem jest dostarczenie wartościowych składników odżywczych, poprawa zdrowia przy jednoczesnym ograniczeniu negatywnego wpływu na środowisko, jaki wywiera współczesna produkcja żywności. Stosowane zasady zrównoważonego rozwoju uwzględniają zarówno potrzeby żywieniowe człowieka, jak i ograniczone zasoby naturalne Ziemi.
Dieta planetarna to głównie dieta roślinna – bogata w warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, takie jak pszenica czy owies, a także nasiona roślin strączkowych (soczewica, fasola, ciecierzyca) i orzechy. Kluczową rolę odgrywa tu białko roślinne.
Dowiedz się więcej: Dieta bez mięsa – podstawowe zasady
Ograniczeniu podlega żywność pochodzenia zwierzęcego, szczególnie wołowina, która ma najwyższy ślad węglowy. Drób i ryby mogą pojawiać się w diecie, ale w niewielkich ilościach. Redukcja czerwonego mięsa, w tym wędlin, może również przynieść korzyści zdrowotne, zmniejszając ryzyko chorób serca, cukrzycy czy nowotworów.
Główne zasady diety planetarnej:
- dieta planetarna opiera się na roślinach. Bazę stanowią warzywa i owoce,
- istotne jest ograniczenie spożycia mięsa, szczególnie wołowiny. Wieprzowina, drób czy ryby mają mniejszy wpływ na klimat i dostarczają potrzebnych składników odżywczych,
- bardzo ważną rolę pełnią pełnoziarniste produkty zbożowe (ryż, kukurydza),
- źródłem białka są nasiona roślin strączkowych (soczewica, ciecierzyca, fasola),
- tłuszcz powinien pochodzić ze źródeł roślinnych – (oliwa z oliwek, olej lniany i rzepakowy). Dietetycy rekomendują ograniczenie spożycia tłuszczów nasyconych (masło, smalec). Należy unikać częściowo uwodornionych olejów, które zawierają tzw. tłuszcze trans (tłuszcze cukiernicze, piekarnicze, słodycze, fast-food),
- w diecie planetarnej wykorzystuje się produkty jak najmniej przetworzone, bogate w cukier, sól i niekorzystne dla zdrowia tłuszcze.
Takie podejście sprzyja realizacji długoterminowych celów zdrowotnych, takich jak zmniejszenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, otyłości czy cukrzycy typu 2.
Wpływ diety planetarnej na zdrowie człowieka
Stosowanie zasad nowego modelu żywienia może znacząco poprawić zdrową dietę i jakość życia. Zwiększone spożycie produktów pochodzenia roślinnego dostarcza organizmowi błonnika, witamin, składników mineralnych oraz antyoksydantów.
Ograniczenie czerwonego mięsa i wysokoprzetworzonych produktów zmniejsza ryzyko stanów zapalnych, a zrównoważony bilans energetyczny może mieć przełożenie na niższy wskaźnik masy ciała oraz mniejszy obwód talii.
Dieta planetarna może mieć również pozytywny wpływ na parametry takie jak skurczowe i rozkurczowe ciśnienie krwi, stężenie cholesterolu całkowitego, LDL i nie-HDL.
Wpływ diety planetarnej na środowisko
Dieta planetarna ma być jednym ze sposobów na przeciwdziałanie degradacji środowiska. Produkcja żywności pochodzenia zwierzęcego jest niezrównoważona ekologicznie, zużywa znacznie większe ilości wody niż przy produkcji roślinnej. Dodatkowo wiąże się z wysoką emisją gazów cieplarnianych oraz degradacją gleb, wylesianiem czy zanikiem bioróżnorodności.
Przejście na dietę roślinną może znacząco zmniejszyć presję na ekosystemy, spowolnić degradację środowiska naturalnego i poprawić bezpieczeństwo żywnościowe na świecie.
Dobro planety leży Ci na sercu – tak samo, jak dobro Twojej rodziny, ale trudno Ci połączyć pracę i inne obowiązki z planowaniem menu, zakupami i gotowaniem? W Foodify wiemy, że nie lubisz marnować czasu – dlatego podsuwamy gotowe rozwiązania. Zadbamy o całą Twoją rodzinę!
Inteligentny catering domowy z funkcją osobistego e-Asystenta spełni oczekiwania wszystkich domowników w zakresie żywienia. Pomoże stworzyć spersonalizowany plan żywieniowy dostosowany do preferencji smakowych i odżywczych każdego domownika. A najmniejsi? Dla nich też mamy zdrową dietę. Wystarczy, że razem coś wybierzecie, a my to dostarczymy w Foodifajowym pudełku!
