Jeśli Twoje jelita mają gorszy dzień, tydzień, miesiąc lub dwa, postaw na delikatność. Najlepszym prezentem dla nich będzie dieta ubogoresztkowa – produkty o niskiej zawartości błonnika pozwolą im odpocząć, a Tobie wrócić do pełni komfortu bez turbulencji trawiennych. Czym jest ta dieta, jakie są jej zasady i które produkty warto wybierać? Odpowiadamy na najważniejsze pytania.
Włącz swoim jelitom „tryb samolotowy” i daj im odpocząć. Dieta uboga w błonnik pokarmowy ratuje sytuacje zawsze wtedy, kiedy układ pokarmowy buntuje się przeciwko błonnikowi. Produkty takie jak białe pieczywo czy drobne kasze potrafią zdziałać cuda.
Dieta o niskiej zawartości błonnika to leczniczy sposób żywienia, którego celem jest oszczędzanie przewodu pokarmowego i przyniesienie ulgi przy dolegliwościach żołądkowo-jelitowych.
Co to są produkty spożywcze o niskiej zawartości błonnika?
Najważniejszą zasadą diety bezresztkowej jest spożywanie 4-6 małych posiłków, skomponowanych w oparciu o produkty o niskiej zawartości błonnika pokarmowego.
Produkty spożywcze o niskiej zawartości błonnika pokarmowego to żywność, która dostarcza minimalne ilości błonnika, zarówno w formie rozpuszczalnej, jak i nierozpuszczalnej. W praktyce oznacza to, że takie produkty są łatwiejsze do strawienia i nie obciążają jelit. Są to m.in. produkty zbożowe oczyszczone, jak białe pieczywo, jasny ryż i makaron, chude mięso, drobne kasze, chudy nabiał oraz gotowane warzywa i owoce bez skórki, jak np. cukinia, marchew, banany i brzoskwinie.
Przeczytaj na blogu: Dieta lekkostrawna – co jeść?
Dieta niskobłonnikowa, znana również jako dieta ubogoresztkowa, stosowana jest w sytuacjach wyjątkowych, gdy niezbędna jest kontrola ilości resztek pokarmowych, trafiających do przewodu pokarmowego – mogą to być badania diagnostyczne lub operacje chirurgiczne. Produkty ubogoresztkowe pomagają w skutecznym oczyszczaniu jelit.
Błonnik pokarmowy odgrywa ważną rolę w prawidłowej pracy przewodu pokarmowego. Wspomaga usuwanie z organizmu substancji niepożądanych, np. metali ciężkich. Dla ludzi zdrowych spożycie błonnika jest bardzo korzystne, jednakże są pewne jednostki chorobowe, w których należy ograniczyć go do minimum.
Jakie schorzenia układu pokarmowego wymagają diety ubogoresztkowej?
Dieta ubogoresztkowa jest szczególnie zalecana w schorzeniach układu pokarmowego, takich jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zespół jelita drażliwego czy zapalenie uchyłków jelita, choroba Leśniowskiego-Crohna w fazie zaostrzenia objawów czy choroba zakaźna przewodu pokarmowego. Ponadto zalecana jest w przypadkach zaburzeń, takich jak podrażnione jelita, wrzody żołądka lub dwunastnicy, przewlekłe zapalenie trzustki, kamica nerkowa, zapalenie pęcherzyka żółciowego lub dróg żółciowych.
Zmniejszenie błonnika w diecie pomaga zminimalizować zarówno częstotliwość, jak i intensywność ruchów jelitowych, co jest istotne w łagodzeniu objawów w chorobach jelit, zwłaszcza o charakterze zapalnym.
Podsumowując: dbanie o odpowiednio dobraną dietę niskobłonnikową ma ogromne znaczenie dla zdrowia jelit, zwłaszcza gdy wymagają regeneracji i odciążenia. W wielu przypadkach dieta o niskiej zawartości błonnika stanowi element diety leczniczej – stosowanej krótkoterminowo, aby nie doprowadzić do zaburzeń pracy jelit.
Ograniczenie błonnika pomaga zmniejszyć ból, wzdęcia czy biegunki. Obróbka termiczna pokarmów wspiera trawienie i absorpcję składników odżywczych.
Jakie są zasady diety ubogoresztkowej?
Czas stosowania diety ubogoresztkowej zależy głównie od zaleceń lekarskich. Zazwyczaj jest stosowana krótkoterminowo, szczególnie w okresie zaostrzenia choroby lub podczas przygotowania do badań medycznych. Długotrwałe ograniczenie błonnika w diecie nie sprzyja zdrowemu żywieniu ze względu na ryzyko niedoborów składników odżywczych.
Głównym założeniem diety jest ograniczenie błonnika pokarmowego, co zmniejsza ilość niestrawionych resztek przechodzących przez jelita. Zgodnie z zasadami diety niskobłonnikowej należy jeść mało, ale częściej – około 5-6 posiłków dziennie i stosować delikatne metody obróbki: gotowanie na parze lub pieczenie bez tłuszczu, np. w folii. Unikamy smażenia, zwłaszcza na głębokim tłuszczu oraz produktów pikantnych i ciężkostrawnych, jak np. nasiona roślin strączkowych.
Przeczytaj na blogu: Dieta low FODMAP w leczeniu zespołu jelita drażliwego
Podstawą diety powinien być odpowiednio zbilansowany jadłospis, oparty na produktach o niskiej zawartości błonnika, a więc lekkostrawnych i delikatnych dla przewodu pokarmowego. Kluczowe jest odpowiednie nawodnienie organizmu, które wspiera pracę jelit mimo mniejszej ilości błonnika.
Czego nie jeść na diecie niskobłonnikowej? Na czarnej liście znajdują się:
- pełnoziarniste produkty: razowe pieczywo, chleb pełnoziarnisty, brązowy ryż, makaron razowy – wysoka zawartość błonnika może utrudniać trawienie,
- surowe warzywa i owoce – zbyt wysoka zawartość błonnika pokarmowego może podrażniać wrażliwy przewód pokarmowy,
- nasiona roślin strączkowych: soczewica, ciecierzyca, fasola – mogą wywoływać objawy niepożądane u osób stosujących dietę ubogoresztkową,
- grube kasze: jęczmień, gryka,
- tłuste mięso: kaczka, baranina, dziczyzna, wieprzowina,
- tłuszcze zwierzęce: smalec, słonina, boczek, margaryny twarde,
- tłuste ryby: śledź, łosoś, karp,
- żywność wysokoprzetworzona, słodycze i wyroby cukiernicze.
Jakie produkty niskobłonnikowe warto włączyć do diety ubogoresztkowej?
W diecie ubogoresztkowej podstawę stanowią produkty niskobłonnikowe (o niskiej zawartości błonnika), które nie zalegają w przewodzie pokarmowym i nie podrażniają jelit.
Należą do nich:
- warzywa lekkostrawne: marchewka, dynia, szpinak, cukinia, pomidory (najlepiej przygotowane na parze),
- dojrzałe owoce bez skórki (gotowane lub w postaci musów): banany, morele, brzoskwinie, jabłka,
- oczyszczone produkty zbożowe – lekkostrawne i delikatne: mąka pszenna, ryżowa, jaglana, jasne pieczywo, drobne kasze (kukurydziana, manna), płatki ryżowe, płatki pszenne, jaglane, ryż biały,
- przetwory mleczne o niskiej lub średniej zawartości tłuszczu: jogurt naturalny, maślanka, kefir,
- oleje roślinne (dodawane do potraw): oliwa z oliwek, olej rzepakowy,
- chude mięso: z indyka lub kurczaka, cielęcina, sporadycznie chuda wołowina i chuda wieprzowina,
- chude ryby: dorsz, miruna, okoń,
- jaja: na miękko lub w formie jajecznicy na parze,
- napoje: napar z rumianku, melisy lub pokrzywy.
Unikać należy produktów, które zawierają większe ilości błonnika. Są to m.in. chleb żytni, kasza gryczana, otręby czy rośliny strączkowe. To samo tyczy się orzechów i nasion. Spożywanie tych produktów może nasilać dolegliwości jelitowe i utrudniać stosowanie diety bezresztkowej.
Dieta ubogoresztkowa to dieta prosta, ale zarazem wymagająca. Tutaj nie ma miejsca na błędy, dlatego warto zaufać profesjonalistom. Foodify to bezpieczna, urozmaicona i aromatyczna dieta niskobłonnikowa. Nasz dietetyk ułoży dla Ciebie jadłospis dopasowany do Twoich potrzeb, stanu zdrowia i preferencji smakowych. A jeśli coś nie będzie Ci odpowiadać, zawsze możesz zamienić na inne danie – nasz e-Asystent chętnie Ci w tym pomoże.
W Foodify znajdziesz dania niskobłonnikowe, a nasz e-Asystent podpowie Ci, jak wkomponować je w zbilansowany jadłospis.
