Nie każdy bohater nosi pelerynę. Czasami zamiast niej ma pestki lub skórkę. Fitoskładniki pod postacią warzyw i owoców to nasza tajna broń. Wykazują działanie ochronne, wspierają odporność, wpływają na dobre samopoczucie. Dowiedz się, czym są fitoskładniki i w jaki sposób oddziałują na organizm.
Zdrowa, zbilansowana dieta to coś więcej niż kalorie, makroskładniki i odpowiednie porcje. Duże znaczenie mają również fitoskładniki wyróżniające się działaniem przeciwzapalnym oraz przeciwnowotworowym. Najlepszym źródłem fitoskładników są owoce i warzywa, rośliny strączkowe i zboża.
Czym są fitoskładniki i dlaczego są ważne dla zdrowia?
Fitoskładniki to substancje obecne w roślinach, odpowiadające za ich zdolność przystosowywania się do zmiennych warunków środowiskowych. Nie są ani witaminami, ani minerałami, a jednak cechuje je szereg korzyści zdrowotnych.
Należą do polifenoli i wykazują silne właściwości antyoksydacyjne i przeciwzapalne. Można je spotkać w liściach, kwiatach, owocach, warzywach, nasionach roślin, strączkach i zbożach. Wiele z nich to barwniki, dzięki którym owoce i warzywa mają tak piękne, często intensywne kolory.
Regularne spożywanie produktów bogatych w fitoskładniki może korzystnie działać na organizm i wspierać zdrowie człowieka. Może neutralizować wolne rodniki odpowiedzialne za szybsze starzenie się organizmu, a także wspomagać układ odpornościowy.
Fitoskładniki cieszą się dużą popularnością w profilaktyce chorób cywilizacyjnych, takich jak depresja, otyłość, miażdżyca oraz nadciśnienie tętnicze. W niektórych przypadkach ekstrakty stosowane są jako suplement diety. Niemniej rekomendujemy spożywanie naturalnych produktów.
Jakie są główne rodzaje fitoskładników i gdzie je znajdziemy?
Podział obejmuje kilka grup. Jedną z najbardziej znanych są polifenole, czyli naturalne związki roślinne o właściwościach antyoksydacyjnych, obecne w wielu produktach bogatych w przeciwutleniacze. Do tej grupy należą flawonoidy, kwercetyna, resweratrol oraz katechiny. Ich źródłem są zielona herbata, zioła, kakao oraz owoce jagodowe.
Do pozostałych rodzajów fitoskładników należą:
- Karotenoidy – barwnik roślinny odpowiedzialny za nasycone barwy: żółte, czerwone, pomarańczowe. Najlepszymi źródłami karotenoidów są m.in. marchew, dynia, pomarańcze, jarmuż, szpinak, arbuz i czerwona papryka. Do tej grupy należą: luteina i zeaksantyna, beta-karoten, likopen.
- Fitosterole to związki obecne w olejach roślinnych, orzechach i pestkach. Mogą wpływać na gospodarkę lipidową organizmu, a więc obniżać poziom „złego” cholesterolu (LDL). Najwięcej fitosteroli znajduje się w olejach roślinnych, sezamie, słoneczniku i pestkach dyni.
- Glukozynolany – odpowiedzialne za gorzki smak i intensywny zapach. Znajdują się w kapuście, brokułach, brukselce i kalafiorze.
- Antocyjany – naturalne barwniki roślinne, odpowiedzialne za barwę aronii, borówek czy porzeczek. Są silnymi przeciwutleniaczami, które chronią przed chorobami serca i zmniejszają stany zapalne.
- Kwas fitowy uważany jest za składnik antyodżywczy, który jednocześnie może mieć korzystny wpływ na nasz organizm: reguluje poziom cukru we krwi i jest wykorzystywany w profilaktyce nowotworowej. Występuje głównie w pełnoziarnistych produktach zbożowych.
- Związki siarki – stymulują układ odpornościowy, a także poprawiają kondycję włosów, paznokci i skóry. Do najbardziej znanych źródeł należą: czosnek, cebula oraz por.
Najwięcej bioaktywnych substancji dostarczają świeże warzywa, owoce, nasiona oraz pełnoziarniste produkty zbożowe. Różnorodność jadłospisu ma więc ogromne znaczenie dla dostarczania organizmowi wielu cennych składników odżywczych.
W jaki sposób fitoskładniki wspierają funkcjonowanie organizmu?
Fitoskładniki wykazują działanie antykancerogenne, co oznacza, że hamują wzrost i niszczą komórki nowotworowe. Niektóre substancje posiadają właściwości przeciwbakteryjne, antywirusowe oraz przeciwgrzybicze, które pozwalają im wspierać naturalne mechanizmy obronne organizmu.
Fitoskładniki w diecie zapewniają wsparcie układu sercowo-naczyniowego, dbają o kondycję naczyń krwionośnych i mikrokrążenie. Ponadto regulują układ hormonalny i nerwowy. Pomagają przystosować się do stresu, a także mają zastosowanie w łagodzeniu objawów menopauzy. Co ważne, korzystnie wpływają na funkcje mózgu i koncentrację. Niektóre z nich, np. karotenoidy, wspierają wzrok, kondycję skóry i odporność.
Dieta bogata w fitoskładniki może wspierać pracę narządów i układów odpowiedzialnych za metabolizm, a także korzystnie wpływać na poziom cholesterolu i stabilizować cukier we krwi.
Podsumowując, fitoskładniki mogą:
- Działać antyoksydacyjnie, czyli usuwać wolne rodniki.
- Działać antybakteryjnie i przeciwwirusowo, hamując wzrost patogenów.
- Wspomagać komunikację między komórkami.
- Wspierać system immunologiczny człowieka.
- Naprawić DNA uszkodzone przez palenie i używki.
- Usuwać z organizmu zanieczyszczenia i metabolity.
- Działać przeciwzapalnie, czyli redukować stany zapalne w organizmie, co jest kluczowe w profilaktyce chorób przewlekłych.
- Wspomagać układ trawienny poprzez pobudzanie trawienia oraz poprawę wchłaniania składników odżywczych.
Pamiętaj: dobrze skomponowana dieta nie kończy się na odpowiedniej zawartości makro. Ważną rolę odgrywają również fitoskładniki – naturalne substancje obecne w warzywach, owocach, ziołach, zbożach i nasionach. Im bardziej kolorowy talerz, tym większa szansa na dostarczenie cennych związków.
Potrzebujesz wsparcia, bo przez codzienne obowiązki nie masz czasu na zakupy, a co dopiero planowane i przygotowywanie posiłków? Z Foodify możesz jeść, jak chcesz, na własnych zasadach. W razie czego nasz e-Asystent zawsze służy pomocą. Zaproponuje posiłki, a jeśli będzie taka potrzeba, przypomni Ci o zamówieniu kolejnych.
Gotowa Dieta z planem pod konkretne potrzeby, a może Wybór z Menu lub Jesz jak Chcesz? Wybierz plan idealny dla siebie, a my zajmiemy się całą resztą.
